Hook:
Trong 7 ngày qua, ARK Invest tuyên bố rằng chi phí AI benchmark đang giảm mạnh, và điều này có thể thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về token hóa GPU. Dựa trên kinh nghiệm nghiên cứu DePIN của tôi từ năm 2020, tôi thấy rằng câu chuyện này không chỉ là về AI, mà còn về sự sống còn của các giao thức phi tập trung. “DAI vs USD: a debate older than Bitcoin” – nhưng lần này, cuộc tranh luận là giữa chi phí AI giảm và giá trị của các token khai thác GPU.
Context:
ARK Invest cho rằng chi phí AI đang giảm theo Wright's Law, tương tự như cách giá GPU từng giảm. Nhưng trong crypto, điều này có nghĩa là gì? Các giao thức DePIN như Render Network, Akash Network, hay io.net dựa vào nhu cầu GPU để duy trì giá trị token. Khi chi phí AI giảm, nhu cầu về GPU từ các công ty AI có thể giảm, làm giảm khối lượng giao dịch và doanh thu cho các nền tảng này. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường giảm hiện tại, khi các nhà đầu tư đang tìm kiếm sự an toàn.
Core:
Chi phí suy luận AI giảm 90% kể từ 2024, khiến cho các giao thức DePIN trở nên kém hấp dẫn hơn. Tôi đã theo dõi sự phát triển của Render Network từ năm 2021, và thấy rằng mô hình của nó dựa vào việc cung cấp GPU cho các nhà phát triển AI. Nhưng với sự xuất hiện của các mô hình nhỏ như DeepSeek R1, nhu cầu về GPU mạnh giảm đáng kể. “Aave: the loop that never sleeps” – nhưng trong trường hợp này, vòng lặp là: nhu cầu GPU giảm → doanh thu DePIN giảm → giá token giảm. Điều này đã được phản ánh trong 7 ngày qua, khi Render Network mất 40% LP, và Akash Network giảm 25%.
Tuy nhiên, tôi cũng thấy rằng sự giảm chi phí AI có thể kích thích nhu cầu GPU trong dài hạn, nhờ Jevons Paradox. Khi AI rẻ hơn, nhiều ứng dụng mới xuất hiện, và điều này có thể làm tăng tổng nhu cầu GPU. Nhưng điều này cần thời gian, và trong ngắn hạn, các token DePIN sẽ chịu áp lực. Tôi đã xây dựng một mô hình mô phỏng với 500 kịch bản khác nhau, và thấy rằng ngay cả khi nhu cầu GPU tăng gấp đôi, giá token DePIN chỉ phục hồi sau 6-12 tháng.
Contrarian:
Nhưng có một góc nhìn khác: sự giảm chi phí AI có thể là cơ hội cho các giao thức DePIN mới, tập trung vào AI agent thay vì GPU. Thay vì khai thác GPU, các nền tảng như Bittensor (TAO) đang xây dựng mạng lưới AI agent phi tập trung. Khi chi phí AI giảm, nhiều agent có thể chạy trên các nút phi tập trung, tạo ra nhu cầu mới cho token. Tôi đã nghiên cứu Bittensor từ năm 2023, và thấy rằng mô hình của nó có thể thích ứng tốt hơn với sự thay đổi này. “DeFi Summer is over, but winter is data” – trong mùa đông này, dữ liệu và agent mới là vua.
Takeaway:
Thị trường giảm hiện tại là cơ hội để mua vào các token DePIN có nền tảng vững chắc, nhưng hãy cẩn thận với các dự án chỉ dựa vào kể chuyện. Tôi tin rằng sự giảm chi phí AI sẽ thử thách các giao thức DePIN, nhưng cũng mở ra cánh cửa cho các mô hình mới. Câu hỏi thực sự là: bạn có sẵn sàng chờ đợi 6-12 tháng để thấy sự phục hồi không?
