Người ta đổ xô nhìn vào lạm phát, nhưng thứ thực sự giết chết thị trường là sự im lặng của dòng tiền. Trong tuần qua, một nhà kinh tế học có tiếng từ Viện Tài chính Quốc tế (IIF) đã lên tiếng, và câu chuyện không phải về một giao thức sụp đổ hay một bản nâng cấp thất bại. Đó là Robin Brooks, người từng là chiến lược gia tại Goldman Sachs. Ông ta nói: Bitcoin không phải là nơi trú ẩn an toàn. Và "vàng kỹ thuật số" đã thua vàng thật trong cuộc chơi 'debasement trade' (giao dịch phá giá tiền tệ).
Bối cảnh vĩ mô toàn cầu đang kể một câu chuyện rõ ràng. Khi các ngân hàng trung ương in tiền, vàng tăng. Khi lạm phát dai dẳng, vàng tăng. Nhưng Bitcoin? Nó hành xử như một tài sản rủi ro, không phải một tấm khiên. Brooks chỉ ra rằng, trong các đợt bán tháo gần đây, Bitcoin giảm mạnh hơn vàng. Đây không phải là một lập luận mới. Tôi đã thấy những mô hình này từ năm 2017, khi tôi còn là một lập trình viên 23 tuổi ngồi phân tích 150 whitepaper ICO và nhận ra 80% trong số đó không có mô hình doanh thu. Khi thanh khoản rút, những thứ yếu nhất sẽ chết trước. Vàng đã đứng vững qua các cuộc chiến tranh và khủng hoảng. Bitcoin, với lịch sử 15 năm, vẫn đang đi tìm chỗ đứng của mình trong danh mục đầu tư của các tổ chức.
Bong bóng thanh khoản không nổ, nó tan chảy từ từ. Điều này đặc biệt đúng với câu chuyện "vàng kỹ thuật số". Nó không phải là một sự kiện đột ngột, mà là một quá trình xói mòn niềm tin. Hãy nhìn vào dòng vốn ETF. Khi ETF Bitcoin được phê duyệt vào năm 2024, tôi đã theo dõi 20 quỹ lớn nhất. Dòng tiền vào tăng vọt, nhưng sự biến động không hề giảm. Điều đó có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là những người mua ETF này không phải là những người nắm giữ dài hạn kiểu 'vàng'. Họ là những nhà giao dịch vĩ mô, vào lệnh và ra lệnh nhanh. Khi Brooks nói rằng Bitcoin không phải là nơi trú ẩn, ông ta đang nói với chính những nhà giao dịch đó. Lời nói của ông ta không phải là một sự thật kỹ thuật, mà là một tín hiệu về tâm lý của dòng vốn lớn. Nó giống như một cú huých nhẹ vào một tảng băng đã có vết nứt. Từ kinh nghiệm nghiên cứu sự sụp đổ của Terra/Luna năm 2022, tôi biết rằng các tín hiệu vĩ mô thường đến trước sự kiện. Khi một nhà kinh tế học có ảnh hưởng công khai đặt câu hỏi về bản chất của tài sản, đó là lúc các tổ chức bắt đầu xem xét lại giả định của họ.
Nhưng đây là góc nhìn phản trực giác. Một lời chỉ trích từ một nhà kinh tế học truyền thống thường là một tín hiệu bullish cho những người nắm giữ dài hạn thực thụ. Hãy nhìn vào lịch sử. Khi Jamie Dimon gọi Bitcoin là 'trò lừa đảo', đó thường là đáy. Khi các tờ báo lớn tuyên bố cái chết của nó, nó thường tăng gấp đôi. Nhưng lần này thì khác. Brooks không phải là một kẻ bài xích công nghệ. Ông ta là một nhà kinh tế vĩ mô, đo lường hiệu suất. So sánh vàng và Bitcoin trong 'debasement trade' là một phép thử thực tế, không phải một lời nguyền rủa. Và trong phép thử đó, Bitcoin đã thua. Điểm mù ở đây là: sự thất bại của Bitcoin trong vai trò 'vàng kỹ thuật số' không phải là một lỗi của giao thức, mà là một hệ quả của việc nó vẫn được định giá bởi dòng tiền đầu cơ, chứ không phải dòng tiền bảo toàn giá trị. Nếu bạn muốn một nơi trú ẩn, bạn mua vàng. Nếu bạn muốn một vụ cá cược có đòn bẩy vào sự sụp đổ của hệ thống tiền tệ, bạn mua Bitcoin. Hai thứ khác nhau.
Vậy câu hỏi đặt ra là: chúng ta đang ở đâu trong chu kỳ này? Liệu một lời chỉ trích từ một người như Brooks có đáng để điều chỉnh danh mục? Tôi cho là không. Nhưng nó là một lời nhắc nhở về bản chất thực sự của tài sản này. Nếu bạn mua Bitcoin vì nó là 'vàng kỹ thuật số', hãy chuẩn bị tinh thần cho những thất vọng. Còn nếu bạn mua nó vì sự phi tập trung và khả năng chống kiểm duyệt, thì những lời bình luận của các nhà kinh tế học ở New York chỉ là tiếng ồn. Khi dòng thanh khoản toàn cầu thay đổi, những người chơi cũ sẽ luôn cố gắng bảo vệ các lãnh thổ của họ. Vàng là của họ, Bitcoin là của chúng ta. Và cuộc chiến này vẫn còn dài.
